Folkeminnesamlingen
Kulturkalender
Billedgalleri
Lenk denne siden
Ekstra
Send postkort
Våre andre sider:
Foreningen Forn Sed
Medieomtaler
Ni Heimer
|
En gåte
Denne mytologiske gåten i diktform er laget av Páll Bjarnason fra Unnarholti i Hrunamannahreppur på slutten av 1600-tallet
Kom ég að rúmi
Ránar barna, (1)
öll voru þau
í útlegð flúin,
þangað, sem Fornjótur
frekur hafði
sinn son (2) skikkað
að setja dóma.
Hömlung (3) sá ég
á hafnar rúmi
þann, er valslöngur (4)
vöktuðu á grunni,
rastaður var hann
að rækja þær gjörðir,
sem gæflyndum Kára
gefst að bjóða.
Beima hans sá ég
bergja þarfandi, (5)
því kramarans byggð
kúgaðist þröngvan,
reiðskjótar voru þar
reifaðir gjörðum,
sem bar fluttu steina (6)
í byggðir manna.
Reið ég vigferla (7)
frá vindils jörðu, (8)
um það alda
örnefni jarðar, (9)
þar er Ýmis tár
oftlega höfðu
vandræði aukið
volendum mönnum. (10)
Þær voru grundir
af gylfa stjarna
allar með snilli
útrústaðir, (11)
en bekkir allir
að botni jarðar
burtu voru færðir
af brautar göngum. (12)
Valjarðar (13) ávöxt (14) )
víða, að nægtum
líkamans, um
litast mátti
sem af móæðum
mánategundar (15)
ártíðs hafði
af eðli runnið.
Leiðangurs var ég
og leit allmargar
hvitfaldaðar (16)
á harðbarðs fróni, (17)
þar sem mæli fornt
var úr minni guma,
höfðu staðið
Heimdalls fætur. (18)
Þær voru að lesa,
í þumlunga mát (19)
lyngknappa saman
litlar rúnir, (20)
og kváðust raunar
ráða illa,
því ofvetur (21) þeim
afnám gerði.
Kom úr andfari (22)
krása lýður (23)
og knúði ilþornum (24)
að kjalars meyju,
létu víða
valbartils skálmir (25)
vaða ofsvæsið
að vini lyngballar.
Undra sá ég þar
eitt dýr jarðar, (26)
sem allfæstum
yffrar þörfum, (27)
hverfur í manns skugga,
megnar sjónir
og færir svín moldar (28)
að fegins degi. (29)
Hef ég á landi (30)
hlauparans (31) dvalið
og sjö knélýði (32)
setið til heljar,
og samnefndir
síðar koma
synir þeirra
með sönnum greinum.
1. Sjórinn,
2. vindurinn,
3. skip,
4. akkeri,
5. selja vörur,
6. mjöl og salt,
7. götur,
8. sjór,
9. fjallsháls (háls er á hverri lifandi skepnu),
10. vogestir (vágestir, voðagestir),
11. grónar grasi,
12. þornaðar upp,
13. "grindin, sem fálkinn á stendur, meðan hann er vaninn"
(grind = tré = viður = lyng),
14. ber,
15. "af raka og vessa jarðarinnar",
16. konur,
17. heiði (harbarður = steinn),
18. tré = rætur = tré (dallur = askur = viður = skógafætur
= tréfætur),
19. vettlingar,
20. ber,
21. frost,
22. loft,
23. hrafnar ("hrafninn segir cras, cras"),
24. klær,
25. nef (valbartill = kjafturinn á krumma = sá, sem ber val),
26. köttur,
27. bætir þarfir (yffra = offra = bæta (fyrir sig),
28. mús,
29. til dauða ("allir hlutir eyðast og farast, en gin
fararinnar er dauðinn"),
30. lend,
31. hestur,
32. dagar,
|